દર મહિને શુગર ચેક કરો છો. A1c ટ્રેક કરો છો. પણ છેલ્લી વાર પગના તળિયા ચોખ્ખા ક્યારે જોયા હતા?
ભારતીય મૂળના લોકોમાં ટાઇપ-૨ ડાયબિટીસ સરેરાશ ૧૦ વર્ષ વહેલી આવે છે, અને ઓછા BMI પર પણ આવે છે. એટલે અમેરિકામાં ડોક્ટર માને તેના કરતાં વહેલાં ધ્યાન જરૂરી છે.
આયુર્વેદમાં મધુમેહ
ચરક સંહિતા (નિદાનસ્થાન)માં પ્રમેહના ટીકામાં એક વાક્ય છે જે આજે પણ સાચું છે — આ રોગ ચામડી, માંસ, અને ઘા માટે જોખમ લાવે છે. પિડકા (ગૂમડાં), કંડૂ (ખંજવાળ), અને દાહ (બળતરા) — આ ત્રણેય આજની ભાષામાં ડાયબિટિક ચામડીની સમસ્યાઓ છે.
પગ: દરરોજ ૬૦ સેકન્ડ
ઉંચું શુગર લાંબા સમય સુધી રહે તો પગની નસો નબળી પડે છે — અને દુખાવો જ નથી લાગતો. એટલે નાનો કાપો કે ફોલ્લો કલાકો સુધી ખબર વગર રહી જાય છે.
- રોજ રાત્રે પગ જુઓ — તળિયાં જોવા અરિસો વાપરો
- આંગળીઓ વચ્ચે જુઓ — ફંગસ ત્યાં થાય
- ઉઘાડા પગે ન ચાલો, ઘરમાં પણ નહીં
- નખ સીધા કાપો, ખૂણેથી નહીં
- આંગળીઓ વચ્ચે તેલ/લોશન નહીં — ભેજ રહે તો ફંગસ
તળિયાં અને એડી પર નાળિયેર કે તલનું તેલ ચાલે — ફાટ પડતી અટકાવે છે.
જડીબુટ્ટીઓ — શું કરે અને શું ન કરે
મેથી — સૌથી સારા પુરાવાવાળી. દ્રવણશીલ ફાયબર ખાંડ અને સ્ટાર્ચનું શોષણ ધીમું કરે છે — એટલે જમ્યા પછીનો ઉછાળો ઓછો થાય છે. ભાવપ્રકાશમાં મેથી દીપન અને કફ-હર કહી છે.
જે નથી કરતી: કોઈ પણ ચૂર્ણ ઇન્સુલિન કે metforminની જગ્યા નથી લેતું. એ મદદની ભૂમિકામાં છે, મુખ્ય ભૂમિકામાં નહીં.
➜ ડાયબિટીસ સપોર્ટ હર્બલ મિશ્રણ જુઓ
નિસર્ગનું ડાયબિટીસ સપોર્ટ — મેથી, ગુડમાર, જાંબુ અને કરેલા જેવી પરંપરાગત જડીબુટ્ટીઓ, અમારા પોતાના ખેતરથી. કોઈ ખાંડ, કોઈ ફિલર, કોઈ છુપી દવા નહીં. ભારતથી સીધું, અમેરિકા ડિલિવરી.
સુકી ચામડી અને ખંજવાળ
ડાયબિટીસમાં ચામડી વધારે સુકાય છે — શરીર વધુ પેશાબ દ્વારા પાણી કાઢે છે. શિયાળામાં હીટર ઉમેરાય તો ખંજવાળ નહીં બંધ થાય.
- ગરમ નહીં, હૂંફાળા પાણીથી નહાવું
- નહાયા પછી તરત હળદર-ચંદન જેવા હળવા સાબુ અને મોઇશ્ચરાઇઝર
- ખંજવાળ વધે કે ચામડી પર કાળા ડાઘ પડે — ડૉક્ટરને બતાવો
ક્યારે તરત ડૉક્ટર
પગમાં કોઈ પણ ઘા જે ૨–૩ દિવસમાં રુઝાતો ન હોય, લાલાશ, સોજો, ગરમી, કે વાસ — એ ઇમર્જન્સી છે, ઘરેલુ ઉપાય નહીં. અને પગમાં સંવેદના ઘટે, ઝણઝણાટી, કે બળતરા — ન્યૂરોપેથીનું લક્ષણ, તપાસ કરાવો. કોઈ પણ હર્બલ સપ્લિમેન્ટ શરૂ કરો તો શરૂઆતના અઠવાડિયામાં શુગર વધુ વાર ચેક કરો — મેથી અને દવા ભેગા થઈને શુગર ખૂબ નીચે જઈ શકે.
સંબંધિત
ડાયબિટીસ સપોર્ટ · મેથી પાવડર · હળદર-ચંદન સાબુ · બધા ઉત્પાદનો
આ ખાદ્ય પૂરક છે, દવા નથી. આ વિધાનોનું મૂલ્યાંકન યુ.એસ. ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડ્મિનિસ્ટ્રેશન દ્વારા થયું નથી. કોઈ રોગનું નિદાન, ઉપચાર, ઈલાજ કે નિવારણ કરવાનો હેતુ નથી.
