આ ચર્ચા દર બીજા ઘરમાં થાય છે. એક બાજુ મમ્મી કહે છે કે ઘી વગર રોટલી અધૂરી છે. બીજી બાજુ ડૉક્ટરે કોલેસ્ટ્રોલ માટે સ્ટેટિન ચાલુ કરી છે. બંને પૂરી રીતે સાચા નથી.
ગ્રંથોમાં ઘી
ચરક સંહિતામાં સ્નેહની ચર્ચામાં ઘીને ચાર સ્નેહમાં શ્રેષ્ઠ કહ્યું છે — ખાસ કરીને પિત્ત અને વાત માટે. ગુણ તરીકે બુદ્ધિ, સ્મૃતિ, ઓજ અને આયુષ્ય ગણાવ્યા છે.
પણ ગ્રંથોમાં જ આ પણ છે — ઘી ગુરુ (ભારે) અને કફવધારક છે. મંદ અગ્નિ, આમ, સ્થૂળતા અને કફના રોગોમાં ઘી ઓછું કહ્યું છે. આ બીજો ભાગ કોઈ કહેતું નથી.
વિજ્ઞાન — બંને બાજુ
ઘીમાં લગભગ ૦૨% સૅચુરેટેડ ફૅટ છે — મોટી માત્રામાં એ LDL વધારે છે. બીજી બાજુ, ઘીમાં ટ્રાન્સ ફૅટ નથી, અને ઉચ્ચ સ્મોક પોઇન્ટને લીધે તળવા માટે માર્ગરિન કે રિફાઇન્ડ તેલ કરતાં વધુ સ્થિર છે.
નિષ્કર્ષ: માત્રા નક્કી કરે છે, ઘી નહીં. અને ઘીની ગુણવત્તા.
બધા ઘી સરખાં નથી
અમેરિકામાં મળતું ઘણું “ઘી” ફેક્ટરીમાં ક્રીમમાંથી બને છે. પરંપરાગત બિલોના પદ્ધતિ જુદી છે — દહીં જમાવી, વલોવીને માખણ કાઢી, પછી તાપવું. આયુર્વેદમાં જે ઘીના ગુણ વર્ણવ્યા છે તે આ ઘીના છે.
➜ ઓર્ગેનિક ગીર ગાય A2 દેસી ઘી જુઓ
નિસર્ગની પોતાની ગીર ગાયોનું દૂધ, પરંપરાગત બિલોના પદ્ધતિથી. કોઈ રિફાઇનિંગ નહીં, કોઈ ભેળસેળ નહીં. ભારતથી સીધું, અમેરિકા ડિલિવરી.
અમેરિકામાં ખરી ચિંતા
દક્ષિણ એશિયાઈ લોકોમાં હૃદયરોગ વહેલી ઉંમરે અને નીચા BMI પર પણ થાય છે. અહીં મોટો ભાગનો તફાવત ઘીથી નહીં — બેઠાડું કામ, કારમાં બધું, અને ખાવાનું વધારે — એથી પડે છે.
વ્યવહારિક માત્રા
- સામાન્ય લિપિડ રિપોર્ટ: દિવસે ૧–૨ ચમચી ઘી — બીજી ચરબી ઘટાડીને, ઉમેરીને નહીં
- LDL ઉંચું: ડૉક્ટરને પૂછો. ઘી બંધ કરવા કરતાં કુલ સૅચુરેટેડ ફૅટ ઘટાડવું વધુ અસરકારક
- મંદ પાચન, ભારેપણું: ઘી ઘટાડો — ગ્રંથો પણ એમ જ કહે છે
હૃદય માટે જે ખરેખર કામ આવે
અર્જુનની છાલનો ઉલ્લેખ હૃદ્રોગ સંદર્ભે ચક્રદત્ત અને ભૈફેજ્ય રત્નાવલીમાં મળે છે. ઓપન જ્યૂસ આ પરંપરા પર આધારિત છે.
સ્પષ્ટતા: આ સ્ટેટિનનો વિકલ્પ નથી. બાયપાસ, સ્ટેન્ટ કે હૃદયરોગનું નિદાન હોય તો દવા ચાલુ રાખવી — અને કોઈ પણ હર્બ શરૂ કરતાં પહેલાં કાર્ડિયોલોજિસ્ટને જણાવવું.
એક જૂની ભૂલ
“ઘી ગરમ કરીને મધ સાથે” — આયુર્વેદમાં સરખા ભાગે મધ અને ઘી ભેળવવાની સ્પષ્ટ મનાઈ છે. જુદા પ્રમાણમાં વાંધો નથી, પણ સરખું વજન ટાળો.
સંબંધિત
ગીર ગાયનું ઘી · ઓપન જ્યૂસ · મેથી · બધા ઉત્પાદનો
આ ખાદ્ય ઉત્પાદનો છે, દવા નથી. આ વિધાનોનું મૂલ્યાંકન યુ.એસ. ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડ્મિનિસ્ટ્રેશન દ્વારા થયું નથી. કોઈ રોગનું નિદાન, ઉપચાર, ઈલાજ કે નિવારણ કરવાનો હેતુ નથી. હૃદયરોગ કે કોલેસ્ટ્રોલની દવામાં ડૉક્ટરની સલાહ વગર ફેરફાર ન કરો.
