ભારતમાં ડિલિવરી પછી સવા મહિનો મા, સાસુ, માસી — બધાં હોય છે. અમેરિકામાં બે જણ, એક બાળક, અને ૬ અઠવાડિયામાં કામ પર પાછું.
આ ફરક મામૂલી નથી. આયુર્વેદમાં પ્રસૂતિ પછીના સમયને સૂતિકાકાળ કહે છે, અને ચરક સંહિતા (શારીરસ્થાન)માં આખો અધ્યાય આ સંભાળ પર છે.
શરીર અત્યંત વાત-પ્રધાન હોય છે
પ્રસૂતિ પછી ગર્ભાશય ખાલી થાય છે, લોહી જાય છે, ઊંઘ તૂટે છે — આ બધું વાત વધારે છે. એટલે પરંપરામાં બધું ગરમ, તેલવાળું, અને રાંધેલું આપવામાં આવે છે — ઠંડું, સલાડ, કાચું નહીં.
અમેરિકાની હોસ્પિટલમાં ડિલિવરી પછી તરત આઇસ વોટર અને ઠંડું જ્યૂસ આપે છે — તે ખરાબ નથી, પણ ઘરે આવીને ગરમ પાણી અને ગરમ ખોરાક પર પાછા આવો.
ખોરાક: પહેલાં ૬ અઠવાડિયાં
- રોજ ઘી — ૨–૩ ચમચી. વાત શાંત કરે, કબજિયાત ટાળે
- સૂંઠ, અજમો, વરિયાળી — પાચન અને ગેસ માટે
- ગુંદર પાક / મેથીનો શીરો — પરંપરાગત બળ-વર્ધક
- હૂંફાળું દૂધ, સૂપ, ખીચડી — સરળ અને પચી જાય એવું
મેથી — ધાવણ માટે
મેથી સદીઓથી ધાવણ વધારવા માટે વપરાય છે — અને આ એક એવો નુસ્ખો છે જેને આધુનિક સંશોધન પણ ટેકો આપે છે. અમેરિકાની લેક્ટેશન કન્સલ્ટન્ટ પણ fenugreek સૂચવે છે — નામ અલગ, વસ્તુ એ જ.
ભાવપ્રકાશમાં મેથીને દીપન, વાતહર અને બલ્ય કહી છે — પ્રસૂતિ પછી જે ત્રણ જ ચીજો જોઈએ.
➜ ઓર્ગેનિક મેથી પાવડર જુઓ
નિસર્ગના ખેતરની મેથી, સાફ કરીને ધીમે પીસેલી — એટલે ખુશબો અને ગુણ બંને જળવાયેલાં. કોઈ ફિલર નહીં. શીરો, લાડુ, કે ગરમ દૂધમાં — બધામાં ચાલે. ભારતથી સીધું, અમેરિકા ડિલિવરી.
અભ્યંગ — મા માટે, બાળક માટે
ચરક સંહિતામાં પ્રસૂતા માટે તેલ માલિશ અને પેટે પટ્ટો બાંધવાનું કહેલું છે. પણ C-section હોય તો ટાંકા રૂઝાય તે પહેલાં માલિશ નહીં — ડૉક્ટરની રજા પછી જ.
સાદું રૂટીન: હૂંફાળું તલનું તેલ, ૧૦ મિનિટ, અઠવાડિયે ૨–૩ વાર — રોજ નહીં થાય તો વાંધો નહીં.
જે કોઈ નથી કહેતું
પોસ્ટપાર્ટમ ડિપ્રેશન એ નબળાઈ નથી, બીમારી છે. રડવું, ઊંઘ ન આવવી, બાળક સાથે જોડાણ ન લાગવું, કે પોતાને કે બાળકને નુકસાનના વિચાર — તરત ડૉક્ટરને કહો. કોઈ જડીબુટ્ટી એનો ઉપાય નથી. આ શરમની વાત નથી — દર સાતમાંથી એક માને થાય છે.
અને: ભારે રક્તસ્રાવ, તાવ, પેટમાં તીવ્ર દુખાવો, કે પગમાં સોજો અને દુખાવો — ઇમર્જન્સી. સ્તનપાન કરાવતાં હો તો કોઈ પણ નવું ચૂર્ણ શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટરને પૂછો — મેથી સામાન્ય રસોઈની માત્રામાં સલામત ગણાય છે, પણ ડાયબિટીસમાં શુગર ઘટાડી શકે છે.
સંબંધિત
મેથી પાવડર · હીમોગ્લોબિન પાવડર · અભ્યંગ કિટ · બધા ઉત્પાદનો
આ ખાદ્ય પૂરક છે, દવા નથી. આ વિધાનોનું મૂલ્યાંકન યુ.એસ. ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડ્મિનિસ્ટ્રેશન દ્વારા થયું નથી. કોઈ રોગનું નિદાન, ઉપચાર, ઈલાજ કે નિવારણ કરવાનો હેતુ નથી.
