શિયાળામાં સાંધા કેમ કડક થાય છે — અભ્યંગ અને નિર્ગુંડીની સાચી પદ્ધતિ

નવેમ્બરથી માર્ચ — અમેરિકામાં આ મહિનાઓમાં ઘૂંટણ, ખભા અને આંગળીઓ સવારે જકડાઈ જાય છે. ઘરના વડીલો કહે છે “ઠંડી બેસી ગઈ છે.” આ કલ્પના નથી — વાતાવરણનું દબાણ ઘટે ત્યારે સાંધામાં દુખાવો વધવાનું નોંધાયેલું છે.

પહેલાં એક ભેદ — આ સૌથી અગત્યનો છે

જો બીજી કૉલમ તમારી છે તો આ લેખ પૂરતો નથી. રુમેટોઇડ આર્થ્રાઇટિસમાં પહેલા બે વર્ષમાં સાંધાનું કાયમી નુકસાન થાય છે, અને દવા એ અટકાવે છે. તેલમાલિશથી નિદાન મોડું થાય એ સૌથી મોંઘી ભૂલ છે.

ગ્રંથોમાં અભ્યંગ

ચરક સંહિતાના સૂત્રસ્થાનમાં દિનચર્યામાં અભ્યંગનું વર્ણન છે, અને ખાસ કહ્યું છે કે તે વાતને શમાવે છે. વાત = સૂકાપણું, હલનચલન, જકડન. ઠંડું અને સૂકું હવામાન વાત વધારે છે — એટલે આ ઋતુમાં તેલ સૌથી વધુ કામ આપે છે.

દર્દનાશી તેલ કેમ

ઘરે તેલમાં નિર્ગુંડી, અરંડી કે દશમૂળ પકાવવાની પદ્ધતિ લાંબી છે અને માત્રા સાચવવી અઘરી. ભૈષજ્ય રત્નાવલીના વાતવ્યાધિ પ્રકરણમાં આવા તૈલોની પરંપરા છે — અને દર્દનાશી તેલ એ જ પરંપરા પર બનેલું છે.

➜ દર્દનાશી તેલ જુઓ
નિસર્ગના ખેતરની ઔષધિઓ, પરંપરાગત રીતે તેલમાં પકાવેલી. બહારથી લગાવવા માટે, કોઈ કૃત્રિમ સુગંધ કે રંગ નહીં. ભારતથી સીધું, અમેરિકા ડિલિવરી.

અભ્યંગ કેવી રીતે

• તેલ હૂંફાળું — ઠંડું તેલ અડધો ફાયદો
• સાંધા પર ગોળ ગતિમાં, હાડકાં પર સીધા લાંબા સ્ટ્રોક
• ૧૦ મિનિટ, પછી ગરમ શેક કે સ્નાન
• સવારે — શેક વગર તેલ ઓછું ઊતરે છે

નિર્ગુંડી — બહારથી, અંદરથી નહીં

નિર્ગુંડી (Vitex negundo) નો ઉલ્લેખ ભાવપ્રકાશ નિઘંટુમાં શોથહર અને વેદનાસ્થાપન તરીકે છે.

લેપ: ૨ ચમચી નિર્ગુંડી પાવડર, થોડું ગરમ પાણીથી ઘટ્ટ પેસ્ટ, દુખતા સાંધા પર ૨૦–૩૦ મિનિટ. અઠવાડિયે ૩–૪ વાર. ખુલ્લા ઘા પર નહીં.

અંદરથી શું

જૉઇન્ટ સપોર્ટ અથવા અશ્વગંધા — ચરકના રસાયન અધ્યાયમાં અશ્વગંધા બલ્ય તરીકે આવે છે.

સોજાવાળા આર્થ્રાઇટિસમાં ગુગ્ગુળ જેવી વસ્તુઓ આપોઆપ યોગ્ય નથી. લોહી પાતળું કરવાની દવા, સ્ટેરોઇડ કે મેથોટ્રેક્સેટ લેતા હો તો ડૉક્ટરને જણાવવું.

જે તેલ કરતાં વધારે કામ કરે છે

• વિટામિન ડી — અમેરિકાના શિયાળામાં લગભગ દરેક ભારતીયમાં ઓછું
• રોજ ચાલવું — સાંધા બંધ રાખવાથી વધુ કડક થાય છે
• વજન — ઘૂંટણ પર દરેક કિલોનું બહુગણું દબાણ

સંબંધિત

દર્દનાશી તેલ · નિર્ગુંડી · જૉઇન્ટ સપોર્ટ · બધા ઉત્પાદનો

આ ખાદ્ય/કોસ્મેટિક પૂરક છે, દવા નથી. આ વિધાનોનું મૂલ્યાંકન યુ.એસ. ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડ્‌મિનિસ્ટ્રેશન દ્વારા થયું નથી. આર્થ્રાઇટિસનું નિદાન ડૉક્ટર પાસે કરાવવું જરૂરી છે.