શતાવરી અને સ્ત્રી આરોગ્ય: ગ્રંથોમાં શું છે, અને મેનોપોઝમાં શું અપેક્ષા રાખવી

શતાવરી નામનો અર્થ પરંપરામાં “સો મૂળવાળી” ગણાય છે, અને ચરક સંહિતામાં એ વયઃસ્થાપન અને બલ્ય દ્રવ્યોમાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે એ સ્ત્રીઓ માટેનું મુખ્ય રસાયન — જેમ પુરુષો માટે અશ્વગંધા.

પણ “સ્ત્રીઓ માટે” એ બહુ મોટું ખાનું છે. ત્રણ સાવ જુદી અવસ્થાઓ છે.

૧. મેનોપોઝ

લક્ષણો — ગરમીના ઝબકારા, રાત્રે પરસેવો, ઊંઘ તૂટવી, મૂડ, શુષ્કતા. આયુર્વેદમાં આ વાત વધવાનો કાળ ગણાય છે, અને શતાવરી મધુર, શીત, સ્નિગ્ધ — બરાબર વિરુદ્ધ ગુણ.

પ્રમાણ: માણસો પર અભ્યાસ ઓછા અને નાના. કેટલાકમાં ઝબકારામાં ઘટાડો દેખાયો છે. આ HRT નો વિકલ્પ નથી — અને હાડકાં માટે તો બિલકુલ નહીં.

ખાસ: મેનોપોઝ પછી હાડકાં ઝડપથી ઘટે છે, અને દક્ષિણ એશિયાઈ મહિલાઓમાં વિટામિન ડી ઓછું હોવાથી જોખમ વધારે. DEXA સ્કેન અને વિટામિન ડી ટેસ્ટ — આ બે કોઈ ચૂર્ણ કરતાં વધુ મહત્વની છે.

૨. માસિક અને PCOS

પ્રામાણિક વાત: શતાવરી PCOS ની મુખ્ય સારવાર નથી. PCOS મૂળે ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સનો પ્રશ્ન છે — જે ખરેખર કામ કરે છે તે છે વજન, ચાલવું, અને ડૉક્ટરની દવા. જડીબુટ્ટીમાં મેથી અને કરેલા-જાંબુ વધુ સંબંધિત, શતાવરી નહીં.

૩. સ્તનપાન

શતાવરીનો સૌથી જૂનો અને સૌથી સ્પષ્ટ ઉપયોગ સ્તન્યવર્ધક તરીકે છે — અને અહીં પ્રમાણ પણ પ્રમાણમાં થોડું સારું છે.

પણ પહેલાં આ તપાસો: દૂધ ઓછું હોવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ જડીબુટ્ટીની ઉણપ નથી — લેચ, ફીડની આવૃત્તિ અને પંપિંગ છે.

નિસર્ગની શતાવરી કેમ

શતાવરીમાં વપરાતો ભાગ છે મૂળ, અને સસ્તા પાવડરમાં ઘણી વાર બીજા ભાગ કે સ્ટાર્ચ ભેળવાય છે. શુદ્ધ મૂળનો પાવડર સહેજ ક્રીમ રંગનો અને સ્વાદે મધુર-તૂરો હોય છે.

➜ ઓર્ગેનિક શતાવરી પાવડર જુઓ
નિસર્ગના ખેતરનું શુદ્ધ મૂળ, છાંયડે સૂકવેલું. કોઈ સ્ટાર્ચ, કોઈ ફિલર, કોઈ રંગ નહીં. ભારતથી સીધું, અમેરિકા ડિલિવરી.

કેવી રીતે લેવી

• અડધીથી એક ચમચી, ગરમ દૂધમાં, રાત્રે
• દૂધ ના લેતા હો તો ગરમ પાણી — પણ પરંપરામાં દૂધ સાથે વધુ સારું
• ધીમે અસર — ઓછામાં ઓછા ૮ અઠવાડિયાં

કોણે ના લેવી

શતાવરી Asparagus racemosus છે — એસ્પરેગસની એલર્જી હોય તો ટાળવી. કફ વધારે હોય કે પાણી ભરાવાની (edema) તકલીફ હોય તો ટાળવી.

સૌથી અગત્યનું: એસ્ટ્રોજન-સંવેદનશીલ કેન્સર (સ્તન, ગર્ભાશય, અંડાશય) નો ઇતિહાસ હોય, અથવા ટેમોક્સિફેન જેવી દવા ચાલતી હોય — તો ડૉક્ટરને પૂછ્યા વગર નહીં.

સંબંધિત

શતાવરી · અશ્વગંધા · હીમોગ્લોબિન પાવડર · બધા ઉત્પાદનો

આ ખાદ્ય પૂરક છે, દવા નથી. આ વિધાનોનું મૂલ્યાંકન યુ.એસ. ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડ્‌મિનિસ્ટ્રેશન દ્વારા થયું નથી. ગર્ભાવસ્થા, સ્તનપાન કે કોઈ પણ નિદાન થયેલી બીમારીમાં ડૉક્ટરની સલાહ લો.